Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa we Włocławku została powołana rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 20 września 2001 r. Zgodnie z tą decyzją oficjalną działalność rozpoczęła 1 lutego 2002 roku.

Starania o utworzenie we Włocławku Uczelni państwowej podjęto kilka lat wcześniej, kiedy to na mapie administracyjnej kraju widniało województwo włocławskie. Wyrazem obywatelskich dążeń stało się zarejestrowanie 16 września 2000 roku Stowarzyszenia na Rzecz Państwowej Kujawsko-Dobrzyńskiej Wyższej Szkoły Zawodowej we Włocławku. Ostateczne deklaracje na rzecz włocławskiej państwowej uczelni podjęto w podpisanym 13 grudnia 2001 roku Porozumieniu czterech Sygnatariuszy: Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Prezydenta Miasta Włocławek i Stowarzyszenia.

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa we Włocławku jest Uczelnią państwową, prowadzącą studia I stopnia.